Jaarlijks worden in België meer dan 24.000 winkeldiefstallen geregistreerd. Het werkelijke aantal ligt vermoedelijk nog een pak hoger, maar veel handelaars doen geen aangifte, uit tijdgebrek of omdat ze weinig resultaat verwachten. De federale regering wil daar verandering in brengen met een nieuwe maatregel waarbij winkeliers zelf een deel van de boete kunnen opstrijken.
De onmiddellijke minnelijke schikking – tot maximaal 350 euro – bestaat al sinds 2022, maar de volledige opbrengst gaat vandaag naar de overheid. In de nieuwe regeling zou een deel (mogelijk tot de helft) naar de getroffen handelaar vloeien.
De regering wil ondernemers op die manier aanmoedigen om sneller de politie te verwittigen én hen compenseren voor de tijd en kosten die gepaard gaan met een diefstal (de administratieve rompslomp, extra personeelsinzet of investeringen in beveiliging zoals camera’s en bewaking).
Sectororganisaties reageren gematigd positief. Buurtsuper.be wijst erop dat vandaag slechts in ongeveer 10 procent van de gevallen aangifte wordt gedaan. Dat voedt een gevoel van straffeloosheid bij dieven. Tegelijk klinkt er bezorgdheid: de maatregel werkt alleen als de politie effectief ter plaatse komt, en dat blijkt in de praktijk niet altijd een prioriteit.
Ook Comeos steunt het principe, maar benadrukt dat het systeem eenvoudiger en duidelijker moet. Vandaag bestaan er verschillende trajecten naast elkaar (lik-op-stukboetes, GAS-boetes, private regelingen), wat voor verwarring zorgt bij zowel handelaars als politiediensten.
Wanneer het systeem precies in werking treedt, is nog niet bekend, maar minister van Justitie Annelies Verlinden (CD&V) wil de maatregel in de loop van het jaar realiseren. Daarnaast wil de regering ook de wet aanpassen zodat winkeliers klanten vrijwillig mogen vragen hun tas te openen, zonder risico op sancties.
Voor ondernemers kan deze maatregel een extra stimulans zijn om diefstal niet langer te laten passeren. Niet zozeer omwille van het geld, maar omdat een consequente aanpak op termijn kan zorgen voor minder incidenten en meer rechtszekerheid. De komende maanden zullen cruciaal zijn om te zien of dit plan ook in de praktijk het verschil maakt.
